संविधानसभा र स्ववियु निर्वाचन

नारायण पंगेनी

संविधानसभाको चुनाव सम्पन्न भएको आगामी चैत्र २८ गते एक वर्षपुग्दैछ । संविधानसभाको चुनाव सम्पन्न भएको करिव एक वर्षो अन्तरालमा त्रिभुवन विश्व विद्यालय नेपाल संस्कृत विश्व विद्यालय मातहतका क्याम्पसहरुमा स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको चुनाव सम्पन्न भएको छ । संविधानसभाको चुनाव सम्पन्न भएपछि थुप्रै एतिहासिक परिवर्तनहरु पनि भएका छन् । नेपाललमा दुइ सय चालिस वर्षदेखि जरा गाड्दै आएको राजतन्त्रात्कम राज्य ब्यवस्थाको अन्त्य भयो भने नेपालमा पहिलो पटक जनताको छोरा त्यो तराइका मधेसी मुलका मान्छे गणतन्त्र नेपालकै पहिलो राष्ट्रपतिको पदमा आसिन भए । देशमा परिवर्तनका साथसाथै राज्यका जाति, भाषा, धर्म जस्त विभिन्न विषयमा अधिकारको खोजी गर्दै आन्दोलनहरु पनि भए भइरहेका छन् । दशवर्षसशस्त्र युद्ध पार गरि संविधानसभामा पहिलो पटक भाग लिएको तत्कालिन नेकपा माओवादी देशकै सवै भन्दा ठूलो पार्टीको हैसियत कायम गरि देशकै ठूलो पार्टीको रुपमा दर्ज गरायो । संविधानसभाबाट देशकै ठूलो पार्टीको रुपमा दर्ज भएको तत्कालिन माओवादी तत्कालिन एकता केन्द्र मसालसँग एकिकरण भइ अझै ठूलो पार्टी बनेको छ । यति ठूलो पार्टीको रुपमा जनताले दर्ज गराइदिएका माओवादीको भातृसंगठन अनेरास्ववियु -क्रान्तिकारी) भने विद्यार्थीहरु बीच भएको निर्वाचनमा तेस्रो दलको रुपमा स्थापित भएको छ ।
विद्यार्थीहरु बीच भएको स्ववियु चुनावको परिणाम पछि विभिन्न किसिमका टिका टिप्पणीहरु शुरु भएका छन् । संविधानसभा र स्ववियु चुनावको परिणामको टिका टिप्पणी गर्नको लागि संविधानसभाको मर्म र स्ववियु चुनावको इतिहासदेखि वर्तमान सम्म केलाउनै पर्दछ ।

संविधानसभा भनेको देशको कानून आफैले बनाउन पाउने एउटा प्रावधान हो । विगतका सैयौं वर्षअघिको इतिहास हेर्ने हो भने नेपाली जनताले कहिल्यै पनि आफ्नो देशको कानून आफै लेख्न पाएनन् । लामो समयको संघर्ष र हजारौंको बलिदान पछि नेपाली जनताले आफ्नो देशको कानून आफै लेख्ने अवसर पाएका हुन् संविधानसभाबाट । इतिहासका हरेक कालखण्डमा नेपाली जनताको त्याग, तपस्या र बलिदानीको कदर भएकै छैन । अहिले पनि त्यहि नेपाली जनताले जीवनलाई तिलाञ्जली दिएर जनताको त्याग, तपस्या र बलिदानको उपज प्राप्त संविधानसभाबाट जनपक्षिय संविधान लेख्न नदिने दाउपेचमा अझै पनि केही संभ्रान्त र सामन्तवादी चिन्तन बोकेकाहरु यो वा त्यो ढंगले लागि परेका छन् । अहिले पनि सरकारले काम गर्न नसकेको भनी जनतालाई दिग्भ्रमित पारि उत्पीडित, उपेक्षित, सिमान्तकृत वर्ग समुदायको पक्षमा संविधान लेख्न नदिने तानाबानाहरु बुनिएका छन् । तर ती षड्यन्त्रलाई मुक्तिकामी नेपाली जनताले चिर्नेछन् भन्नेमा हामी सवै आशावादी हुनै पर्दछ । त्यसैले देशको मुल कानून लेख्ने अनि त्यो पनि नेपाली जनताले आफ्नो हितमा लेखिने संविधानलाई साँघुरो दृष्टिकोणले हेरिनु मुनासिव होइन ।

लामो समयको त्याग र बलिदानको कदर गर्दै नेपाली जनताले ठूलो दलको रुपमा दर्ज गराएको नेकपा माओवादीको विद्यार्थी संगठन क्याम्पसहरुमा भएको चुनावमा भने तेस्रो ठूलो संगठनको रुपमा दर्ज भएको छ । माउ पार्टी पहिलो हुदा हुदै पनि त्यसको भातृसंगठन अखिल क्रान्तिकारी विद्यार्थीहरु बीच किन तेस्रो हुन पुग्यो भन्ने केलाउनलाई कुनै आकाश खस्नै पर्दैन । विद्यार्थीहरुको यो चुनाव कुनै भिन्न किसिमको चुनाव हुनै सक्दैन । यो त्यही चुनाव हो जुन क्याम्पसहरुमा अहिले सम्म लादिएको अब्यवहारिक बुर्जुवा शिक्षा प्रणाली अर्न्तगत अध्ययन अध्यापन हुने क्याम्पसहरुको चुनाव हो । ती पुरानै शिक्षा प्रणालीको क्याम्पसमा भएको चुनाव मात्र नभई उहि पुरानै प्रक्रिया र पद्धतिको चुनाव हो भन्ने कुनै दुई मत हुनै सक्दैन । विगतका स्ववियु निर्वाचनबाट जितेका विद्यार्थी संगठनहरुले न त कुनै शिक्षा प्रणालीको परिमार्जनको वहस उठान गर्न सके न त क्याम्पसहरुमा पुराना संरचनाहरुको नै अन्त हुन सक्यो । यसले त झन भ्रष्ट आचरणका कर्मचारी र प्रशाशनयन्त्रलाई अझ बढी भ्रष्ट हुनका लागि प्रश्रय दिइ रह्यो । विद्यार्थीहरुको हक हितमा काम गर्नुको सट्टा स्ववियुलाई विद्यार्थी नेताहरुले मागी खाने भाँडो बनाए । हरेक स्ववियु चुनावमा जितेपछि स्ववियुको आडमा प्रशाशनको नियम कानूनको बर्खिलाप गर्ने, जथाभावी परिक्षामा चिटिङ्ग गर्न प्रशय दिने जस्ता कुकृत्य गर्ने परिपाटी जिवन्त छ । त्यसैले जनताले आफ्नो कानून आफै लेख्नको लागि गरिएको संविधानसभाको चुनाव सँग स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको चुनावलाई एउटै तुलोमा राखेर हेर्नु ठूलो भ्रम हुनेछ । विगतका स्ववियु चुनाव र अहिलेको चुनावलाई नियालेर हेर्ने हो भने रत्तिभर फरक भएन । विगतका स्ववियु चुनाव पैसाले नै जित्ने गरिन्थ्यो भने अहिलेको चुनावमा पनि पैसाले जिताइएको छ । स्ववियु चुनाव भने कै जसले जति धेरै विद्यार्थी भर्ना गर्यो त्यसले जित्ने चुनाव हो । यो भन्दा फरक किसिमले अहिले पनि केही भएन । त्यसैले जसले पैसा खर्च गर्छ उसैले जित्ने चुनावलाई लामो समयको संघर्ष र ठूलो बलिदानी पश्चात प्राप्त संविधानसभाको चुनाव सँग मूल्याङ्कन गर्नु गलत हुनेछ ।

स्मरणयोग्य अर्को कुरा भनेको क्रान्तिकारी विद्यार्थीहरुले बुर्जुवा शिक्षालाई तिलाञ्जली दिएर जनताको मुक्तिको खातिर युद्धमा लागेको कुरा पनि सवैलाई अवगत भएकै कुरा हो । अनि अहिले शान्ति प्रक्रिया पछि त्यो पनि स्ववियु चुनावकै लागि तीन महिना अगाडी क्याम्पस छिरेको क्रान्तिकारी तस्रो भयो भनेर पार्टीको उपहास गर्न थालेका बुर्जुवा स्वाँठहरुले एक पटक गहिरिएर विश्लेषण गर्नु अनिवार्य छ । सतही कुरा गरि आफूलाई विद्वान ठान्नेहरुले मनन गरी स्वतन्त्र विचार सम्प्रेषण गर्ने हो भने मात्र नेपालीहरुले असल विद्वानको उपमा दिनेछन् ।


Posted on:March 23, 2009, 4:34 am





Comments on above topic:

Baksanymn

Отправились в отпуск, и заболел малыш, а средств мало. Легко оформили ссуду онлайн, на пластик пришли деньги мгновенно. Отдали через недельку уже дома. Никаких справок либо поручителей. Нужен только мобильник и кредитка с которой можно забрать всю ссуду через несколько минут после утверждения заявки. Выручали такие живые деньги и соседей, когда сыну нужно было срочно проплатить экзамен. Ни одному человеку не надо объяснять, унижаться и вымаливать. Лично выбираешь необходимую сумму и период возврата. Рекомендую абсолютно всем, кто очутился в непростой ситуации.

October 4, 2017, 6:29 pm
@195.184.208.6

Post your Comments

Your Name:

Your Email:

Verification Code: [Type the number from image]

verification image, type it in the box

Your Comment:




सैनिक शासन लागु गर्ने एमाले र कांग्रेसको मनस्थिति !‏

विश्लेषण आङ काजी शेर्पा किसान

संविधानसभाको पुनस्थापना र निर्वाचन दुवै हुनै नदिने !
पहिचान सहितको संघीयताको पक्षमा उत्पीडितहरुको सडक आन्दोलन चर्केमा ! सैनिक शासन लागु गर्ने एमाले र कांग्रेसको मनस्थिति !
एमाले र कांग्रेसलाई सैनिक शासन लागु गर्ने मनस्थितिमा पुग्नुका मुल कारणहरु

»More

संविधान सभा एकैछिन भए पनि पूनस्र्थापना हुनैपछ शोभाकर पराजुली, पूर्व सभासद् नेपाली काँग्रेस

Nepal Khabar

० तपाईँहरु पार्टी निर्णयविपरित जान खोजेको हो ? कसले भन्छ पार्टी निर्णयविपरित भनेर ? हाम्रो अभियान सबै लोकतान्त्रिक विकल्पलाई खुल्ला गर्न पार्टीलाई दबाबपूर्ण आग्रह मात्र हो । यसलाई पार्टी निर्णय विपरित भन्न मिल्दैन । ० पार्टीले त अब निर्वाचनमै जाने भनेर लिखित निर्णय गरिसकेको अवस्था हैन र ?

»More

अहिलेको विकल्प भनेको सर्वपक्षीय गोलमेचसभा नै हो

-राजेन्द्रप्रसाद चिमौरिया,

सीपी गजुरेल 'गौरव' सचिव, नेकपा माओवादी ० अन्तत पार्टी विभाजन भएको छ, अब कसरी अगाडि बढुनु हुन्छ ? एनेकपा माओवादी पात्र भित्र मौलाउादै गएको विकृति र अन्तयमा आएको नवसंशोधनवादीमा पतनको स्थिति थियो । त्यसकारण हामीले सम्वद्ध विच्छेद गरेका छौ । माओवादी पात्रको पुर्ननिर्माण भएको छ । अब हामी व्यवस्थित रुपले हाम्रो ऐतिहासिक राष्ट्रिय भेलाले पारित गरेको दस्तावेजहरुका अधारमा संगठन र संघर्षका कार्यक्रमहरु अगाडि बढाउछौ । दस्तावेजहरु तयार भएका छन् हामी त्यसलाई प्रकाशित गरौा ।

»More

संबिधान लेखनकै बिसयमा दलहरुबिच मतभेद

योगेन्द्र जोगी 'संघर्ष', yogendra.yogen@yahoo.com

०५२ सालदेखि ०६३ साल सम्मको दौरानमा नराम्रोसंग आन्तरिक द्वन्दको भुमरीमा फसेको नेपाल वृहत शान्ति संझौता ०६३ , ऐतिहाँसिक संविधानसभा निर्वाचन ०६३/०६४ हुँदै मुलुकको एउटा मुल कानुन नयाँ संविधान लेख्ने मोडमा आइपुगेको छ भने नेपाल पूर्ण रुपमा गणतन्त्रमय भइसकेको पनि करिव २ बर्ष हुन थालिसक्यो । शान्ति

»More

नालसभामा जारी लमजुङ घोषणा पत्र २०६६

नालसभा लमजुङ, घोषणा पत्र २०६६

लगभग छ सय वर्ष अघिदेखि गुरुङहरुले संचालन गर्दै आईरहेको नाल सभा ५८ वर्ष पछि लमजुङ स्थित बेशिशहरमा यहि २०६६ अशोज २५, २६ र २७ गते सम्पन्न भएको छ । गाँउघरका सानातिना झैझगडा, मुद्धामामिला गाँउका नाइके क्रबको रोहवरमा भद्रभलाद्मी बसेर मिलाउने, गाँउमा मिलाउन नसकेका विशेष प्रकृतिका मुद्धाहरु, एक गाँउदेखि अर्को गाँउसँग सम्वन्धित लेक, गोठ, खर्चरी, निगाला पुवा, भिर मह र मौरीको मुद्धा, जातभात सम्वन्धी मुद्धाहरुको बृहत छलफल गरी अन्तिम निर्णय गर्ने अधिकार नालसभालाई थियो । नालसभा न्यायालयतर्फको सर्वोच्च निकाय भएको हुनाले हरेक खालका गंभिर मुद्धाहरुको छिनोफानो हुने महत्वपूर्ण थलो थियो । उक्त नाल सभा स्वशासित र स्वतन्त्र संयन्त्र थियो । त्यहि परम्परालाई समयनाकूल आवश्यक परिमार्जन गर्दै तिन दिने बृहत छलफल बहस पश्चात तमू जातिको जातीय राजनैतिक, भाषिक, धार्मिक, साँस्कृतिक, सामाजिक, आर्थिक तथा न्यायिक अधिकार सुनिश्चित गर्न २१ बुंदे लमजुङ घोषणा पत्र २०६६ जारी गरिएको छ ।

»More

राष्ट्रपतिको कदम राजा ज्ञानेन्द्रको कु जस्तै हो- डा. भट्टर्राई

हरि बहादुर सारुमगर

Babu Ram Bhattarai नेकपा माओबादीका उपाध्यक्ष तथा वरिष् नेता बाबुराम भट्टर्राईले राष्ट्रपतिको बैशाख २० को असंवैधानिक कदम,राजा ज्ञानेन्द्रको माघ १९ को कु कदमको पुनराबृत्ति भएको बताउनु भएको छ । उहाले उक्त कदम सञ्चिए मात्र सहमति हुन सक्ने पनि बताउनु भयो । अर्घाखाचीको अर्घामा भएको जनसभा तथा सास्कृतिक कार्यक्रममा सहभागी भएर पाल्पा आईपुग्नु भएका डा.भट्टर्राईले सोमबार तानसेनमा भएको पत्रकार सम्मेलनमा यो कुरा बताउनु भएको हो । माओबादि नेता डा. भट्टर्राईले शान्तिपूर्ण संवादको ढंगले सहमति हुन नसके निर्णायक आन्दोलनको विकल्प नभएको बताउदै यसको लागि तिहारपछि नै आन्दोलन गर्ने तयारी भइृरहेको समेत खुलासा गर्नु भयो । त्यसैले एउटा हातमा सहमती र अर्को हातमा आन्दोलनको तयारीलाई लिएर आफुहरु जिल्ला जिल्लामा विभिन्न कार्यक्रम लिएर हिडिरहेको पनि खुलासा गर्नु भयो । डा.भट्टर्राईले राष्ट्रपतिको असंवैधानिक कदमका कारणले संविधान निमार्णमा ढिलाई भएको दावि गर्दे नेपाली जनताले एमाओबादिलाई ड्रार्इभर,नेपाली कांग्रेसलाई कण्डक्टर र नेकपा एमालेलाई खलासिको जिम्मा लगाई संविधान सभाको गाडि हाक्ने जिम्मा दिएकाले माओबादीको नेतृत्वमा राष्ट्रिय सरकार बनाई संविधान निमार्ण गर्नु पर्ने कुरा दोहोयाउनु भयो । क्र

»More

चिनलाई नगुहारी भएन , सुद फिर्ता जाउ

सञ्जीव सत्याल

मलाई याद छ, करिव ३५ वर्षपहिले झापा हो वा र्सलाहि क्षेत्रको नेपालको पातलो वस्ती भएको ूलै भूभाग भारतले रातारात कव्जा गरी अतिक्रमण गर्‍यो र नेपालसंग केही उपाय नभएकोले चुप बस्यो । तर त्यसको तीन दिन पश्यात त्यो अतिक्रमित ाँउमा रात भर कुनै हवाइ जहाजले बम हान्यो र भारतीय पक्ष त्यहावाट भोली पल्टै चुपचाप हट्यो । पञ्चायत कालमा यस्ता घटना बारम्वार हुने गरेका थिए । स्पष्ट छ, नेपाल आज पनि भारतसंग केही प्रतिवाद गर्न सक्ने हैसियत राख्दैन । ती वेला भारतले अतिक्रमण गरेका क्षेत्रमा बम हान्ने हैसियतमा नेपाल थिएन र आज पनि छैन । आज नेपाली राजनीतिमा भारतको निर्लज हस्तक्षेप भएकोले नेपालको राजनीति हदै सम्म भाँडिएको सवैले देखेकै छन् । उता सरकार र नेतृत्व तहलाई विभिन्न बहानामा कमजोर बनाएर भारत सयौ ाँउबाट नेपाल भारतको सीमा स्तम्भ उखेलेर अवशेष समेत नरहने गरी गायव गर्देछ मात्र नभएर अन्तराष्ट्रिय मान्यता विपरीत सीमामा नै नेपाल डुवाउने हेतु बाँध बनाउने अभियानमै लागेको छ । अवत नेपाली क्षेत्रमा भारतीय सीमा सुरक्षा वल प्रवेश गरेर दशौं हजार नेपालीलाई

»More

सीमा नक्सामा हस्ताक्षर गर्नुअघि सोचौं

स्रोत: र्इकान्तिपुर

बुद्धिनारायण श्रेष्ठ

नेपाल र भारतबीच तयार भएका १ सय ८२ थान सीमानक्सामा दुई देशका पदाधिकारीले चाँडै हस्ताक्षर गर्न लागेका छन् । केही समयपछि हुने प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणका समय दुई परराष्ट्र सचिवले संयुक्त दस्तखत गर्नेछन् । वास्तवमा यस्ता तयारी नक्सा -स्टि्रप म्याप) मा कतिपय क्षेत्रको स्थलगत विवरण नमिलेको पनि देखिन सक्छ । यस्ता नमिलेका विवरण यथार्थरूपमा सुधार गरिएपछि मात्र संयुक्त हस्ताक्षरको काम गरिनुपर्छ । सुधार नगरी हतारमा हस्ताक्षर गरिए नेपाली नागरिक विदेशी बासिन्दामा परिणत हुन जाने र सीमा संकुचन भई नेपाल पछुताउनुपर्ने सम्भावना रहन्छ । यस्ता सीमानक्सा कुन हदसम्म शुद्ध तरिकाले बनाइएका छन् भन्ने कुरा भारतका विदेशमन्त्री प्रणव मुखर्जीको नेपाल भ्रमणका

»More

संविधानसभा र स्ववियु निर्वाचन

नारायण पंगेनी

संविधानसभाको चुनाव सम्पन्न भएको आगामी चैत्र २८ गते एक वर्षपुग्दैछ । संविधानसभाको चुनाव सम्पन्न भएको करिव एक वर्षो अन्तरालमा त्रिभुवन विश्व विद्यालय नेपाल संस्कृत विश्व विद्यालय मातहतका क्याम्पसहरुमा स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको चुनाव सम्पन्न भएको छ ।

»More

राज्यको पुनर्संरचनामा राज्यको दायित्व

विजयकुमार
श्रेष्ठ धादिङ, (हाल इराक)

संघीयताको आवश्यकता किन ?
नेपाल बहुजातिय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक, बहुसांस्कृतिक देश हो भन्ने कुरा घामजत्तिकै र्छलङ्ग छ । तथापि यो देशमा १४० बर्षम्म एकजाति, एक धर्म, एकभाषा, एक संस्कृतिको शासन रहृयो ।

»More