Rupee Exchange Rate
" target="_blank">Follow elamjung on Twitter
www.elamjung.com on Facebook

लमजुङ-कास्कीको लेक विवाद् आफ्नो भू-भाग फर्काउने कसरतमा लमजुङे

आश गुरुङ,



 लमजुङ, पुस ७ गते ।
आदिम समयदेखि लमजुङेले भोगचलन गर्दै आएको लेकाली भू-भागहरु कास्कीका वासिन्दाले भोगचलन गर्न थालेपछि यसलाई फर्काउने कसरतमा लमजुङका वासिन्दा जुटेका छन् । लमजुङको दशथरमा पर्ने उत्तरकन्या, घनपोखरा र भुजुङ गाविस साथै पाँचगाउँमा पर्ने पसगाउँ र भोँजे गाविसका लेकाली क्षेत्रहरु 'टोपो ग्राफिक्स् म्याप' मा कास्की जिल्लाको नामार्जुङ गाविसमा देखिएपछि स्थानीयवासिन्दा आफ्नो पुरानो क्षेत्रलाई कानुनी रुपमा फर्काउने प्रयत्नमा जुटेका हुन् ।
सरकारले २०४२ सालमा नापी गर्दा बस्ती क्षेत्रको मात्रै गरेको र सो क्षेत्रको बनजंगल क्षेत्रमा सिमांकन नगरेपनि १९९१ को नापी अनुसार नै लमजुङको ५ गाउँ विकास समितिका वासिन्दाले ती लेकाली क्षेत्रहरु प्रयोग गर्दै आएका थिए । तर, पछिल्लो समय 'टोपो ग्राफिक्स् म्याप' मा ती सवै क्षेत्रहरु कास्कीमा पारिएपछि नामार्जुङका वासिन्दाले प्रयोग गर्न थालेकोमा यसलाई आफूहरुले उपभोग गर्न पाउनुपर्ने भन्दै लमजुङका ५ वटा गाउँ विकास समिति झण्डै २ दशकपछि कानुनी उपचारको खोजीमा जुटेका हुन् ।
पहिले लमजुङको भू-भाग र पछिल्लो समय कास्कीले प्रयोग गर्न थालेको भू-भागमा गुरुङ जातिको उद्गम एवं आदिम थलो ख्होल अर्थात क्होला सोँथरसहित १ सय भन्दा बढी खर्क तथा चरणक्षेत्रहरु रहेका छन् । केही बर्षघि सम्म कास्कीका गोठालाहरुले ती ठाउँमा गोठ ल्याउँदा खर्क तथा चरणक्षेत्र भोगचलन गरेबापत कस्केलीले लमजुङेलाई सर्ेमा अर्थात भाडा तिर्दै आएकोमा अहिले छोडेको छ । गुरुङ जातिको उद्गमस्थल लमजुङ भएको भन्दै २०६६ सालमा लमजुङमा पहिलो पटक नालसभा आयोजना गरिएकोमा त्यसपछि पटक-पटक गरिँदै आएको अध्ययन अनुसार लमजुङेले भोगचलन गर्दै आएको क्षेत्र कास्कीमा पर्ने भन्दै कस्केली गोठालाहरुले लमजुङे गोठालाहरुलाई सर्ेमा तिर्न छाडेको हो । पछिल्लो समय खर्क भोगचलन गरेवपत घनपोखरालाई २५ र उत्तरकन्या घलेगाउँलाई एउटा साँढ सर्ेमा तिर्दै आएकोमा अहिले त्यो तिर्न छाडेको गोठालाहरुले बताएका छन् ।
अहिले आफ्ना भू-भाग समेत आफूले प्रयोग गर्न नपाएको भन्दै अतिक्रमित भू-भाग फिर्ता ल्याउन लमजुङका एक विज्ञसहितको कार्यदल गठन भएको छ । जिल्ला विकास समिति लमजुङका पर्ूव सभापति एवं राप्रपाका सहायक महामन्त्री समेत रहेका घनपोखरा गाविसका हेमजंग गुरुङको संयोजकत्वमा ७ सदस्यीय समिति गठन गरिएको हो । समितिको सहसंयोजकमा उत्तरकन्या गाविसका प्रेम घले, सचिवमा पसगाउँ गाविसका चन्द्रप्रसाद गुरुङ रहेका छन् । यस्तै सदस्यहरुमा भोँजे गाविसका गमप्रसाद गुरुङ, भुजुङ गाविसका नारायणबहादुर गुरुङ, उत्तरकन्या गाविसका लिलबहादुर घले र घनपोखरा गाविसका खगेश्वरजंग गुरुङ रहेका छन् । यस्तै सल्लाहकारमा भोँजे गाविसका यमबहादुर गुरुङ र उत्तरकन्या गाविसका गंगाबहादुर घले रहेका छन् ।
सदरमुकाम बेसीशहरमा भएको भेलाले २०४२ सालको नापी नक्सामा लमजुङ र कास्की जिल्लाको सिमाना पहिलेको भन्दा फरक कामय हुन गई लमजुङका ५ गाविसले भोगचलन गर्दै आएको खर्च खर्चरीहरुसहित गुरुङ जातिको उद्गमस्थल ख्होल समेत कास्की जिल्लाको सिमानाभित्र पर्न गएको देखिएकाले सो स्थानलाई यथावत कायम गर्न अघि बढ्ने निर्ण्र्ाागरेको छ । यस्तै, अहिलेसम्म गुरुङ जातिको उद्गमस्थल विभिन्न नामबाट प्रचलित रहेकोमा यसलाई एकरुपता ल्याउने उद्देश्यले 'ख्होल' राख्ने निर्ण्र्ाासमेत गरेको छ । कार्यक्रममा पाँचै गाविसका पुराना ब्यक्तिहरु, सीमा क्षेत्रमा जाने र खर्कहरुमा गोठ बसाल्दै आएका गोठालाहरु साथै गाउँका मुख्यमुख्य ब्यक्तिहरुको उपस्थिति रहेको थियो । तमू हृयूला छोँज धीँ गुरुङ राष्ट्रिय परिषद् लमजुङका अध्यक्ष प्रेम घलेको समन्वयमा भएको कार्यक्रमलाईर् इन्जिनियर हेमजंग गुरुङ र एक्यापमा कार्यरत यमबहादुर गुरुङले सहजीकरण गरेका थिए ।
२०३२ सालमा गाउँपञ्चायत हुँदा लमजुङका ६ वटा गाउँपञ्चायत कास्कीमा गाभिएको थियो । त्यतिबेला बेला सदरमुकाम आउजाउमा अप्ठ्यारो भएपछि पसगाउँ गाउँपञ्चायत लमजुङमै राखिएको थियो भने त्यसपछि ०३६ सालमा भएको नापीले पुरानै सिमाङ्कनलाई कायम राखेको पाइएको छ । सरकारले विश्वसम्पदा सूचिमा गुरुङहरुको आदिम थलोको रुपमा रहेको ख्होल लाई सूचिकृत गर्न ठेगाना लेख्नेक्रममा सो क्षेत्र कास्कीमा परेको देखिएको र यसविषयमा पहिल्यै देखि काम शुरुवात गर्ने प्रयास गरेपनि अहिलेमात्र सवै एकजुट हुन सकेको तमू संग्रहालयका वरिष्ठ परम आजीवन सदस्य समेत रहेका हेमजंग गुरुङले वताए । लमजुङको भुजुङ-पसगाउँ-घनपोखरा क्षेत्रबाट ती ठाउँहरुमा जान जान २ देखि ३ दिन लाग्छ । कास्कीको ताङतिङ-सिक्लेसवाट १ दिनमै पुग्न सकिने भएकाले पनि उनीहरुको अतिक्रमण बढेको लमजुङेको बुझाई छ ।
गुरुङ जातिको उद्गम स्थल एवं आदिम थलो ख्होलको बारेमा सन् २००० मा बेलायतस्थित क्याम्ब्रीज विश्वविद्यालय, नेपाल पुरातत्व विभाग र तमू प्ये ल्हु संघद्धारा पहिलोपटक संयुक्त अनुसन्धान र उत्खनन् गरिएको थियो । त्यहाँ रहेका कतिपय महत्वपर्ूण्ा सामाग्रीहरु हाल बेलायतको संग्रालयमा समेत भेटिएका त्यहाँ पुग्ने नेपालीले फेला पारेको गुरुङले वताएकाछन् ।
मंगोलमा गुरुङहरुको उत्पत्ति भएपछि तिब्बत हुँदै क्खोलमा आएर गुरुङहरुले आदिमराज्य कायम गरेकोर् इतिहासमा उल्लेख छ । पहिले तितरवितर अवस्थामा रहेका गुरुङहरु त्यतिवेला मृगको शिकार गरेर खान्थे । विस्तारै मनोचेतना आएपछि उनीहरुले पछिल्लो सयम त्यहीँ घर बनाएका हुन् । ढिकीजाँतो गरि उनीहरुले बनेलु फलफूल ल्याएर खान थाले । यकिन मिति थाह हुन नसकेपनि यो समय १३ सय बर्षपुरानो रहेको गुरुर्ङर् इतिहासविद्हरुले वताएकाछन् । तर, पुरातात्व विभागले १२ सय बर्षअगाडिकोर् इतिहास भएको पुष्टि गरिसकिएको छ । ती ठाउँ समुद्री सतहदेखि करीब ३ हजार ३ सय ३० देखि ४ हजार २ सय मीटरको उचाईमा रहेको छ ।
सवै गुरुङहरु एकजुट भएर वसिरहेको ख्होलमामा तत्कालीन समयमा तीनटोल थियो । सवै भन्दा तल मु, बीचमा प र सवैभन्दा माथि तु गरी ३ वटा टोलमा विभाजित भएको पाइएको छ । गुरुङ पुरोहित तथा गुरुङ शास्त्रमा उल्लेख भएअनुसार ८० घर हुनुपर्ने सो स्थानमा सन् २००० मा क्याम्ब्रीज विश्वविद्यालय, नेपाल पुरातत्व विभागले अनुसन्धानबाट जम्मा ६० वटा घरको भग्नावशेष फेला पारिएको उल्लेख छ । सोही ठाउँमा ढुङ्गाको ४ फिट र्६र् इन्च अग्लो खम्बा गाडिएको छ । पर्ूव प्राज्ञ डाक्टर जगमान गुरुङले त्यो खम्बा ख्होल राज्यको मौलो भएको र यसलाई त्हो युमः अर्थात मौलो ढुङ्गाको रुपमा मान्यता दिई आदर सम्मान गर्ने गरिएको बताए ।


Posted on:December 22, 2014, 4:11 pm




Comments on above topic:





लमजुङको उदीपुरमा महायज्ञ सुरु

बेलिना थापा

लमजुङ । फागुन ५ । 
बेंसीशहर नगरपालिका¬ १ उदीपुरमा रहेको जनकल्याण माध्यमिक विद्यालयको प्रांगणमा शनिवारबाट श्रीमद् भागवात महापुराण सप्ताह ज्ञान महायज्ञ सञ्चालन भएको छ । विद्यालयमा निकट भविष्यमा नै प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षा सञ्चालन गर्ने उद्धेश्यका साथ जनकल्याण माविले महायज्ञ सञ्चालन गरेको हो । महायज्ञ शनिवारबाट फागुन १२ गतेसम्म सञ्चालन हुनेछ ।
महायज्ञ मूल समारोह समितिका संयोजक एवम् विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष कृष्णप्रसाद अधिकारीको अध्यक्षतामा सञ्चालित उद्घाटन सत्रमा प्रदेश नं ४ का प्रदेशसभा सदस्य मायानाथ अधिकारीको प्रमुख आतिथ्यता थियो । 

»More

रेडक्रस सोसाइटी हिलेटक्सार उपशाखाको सभापतिमा लिलाबहादुर तामाङ

बेलिना थापा

लमजुङ, फागुन ५ ।
नेपाल रेडक्रHiletaksarस सोसाइटी हिलेटक्सार उपशाखाको १४ औँ साधारण सभा शनिवार सम्पन्न भएको छ । उपशाखाका सभापति मानबहादुर तामाङको सभापतित्वमा भएको कार्यक्रममा नेपाल रेडक्रस सोसाइटी जिल्ला शाखा सभापति नारायणप्रसाद घिमिरे, शाखाका सदस्य एवं निर्वाचन कमिटिका संयोजक घनबहादुर कुताल, जिल्ला शाखा प्रमुख श्रीकान्त घिमिरे, दोर्दी गाउँपालिका ८ का अध्यक्ष खेमबहादुर गुरुङ, दोर्दी गाउँपालिका ८ का सदस्य नेत्रजङ गुरुङ, बेंसीशहर नगरपालिका वडा नम्बर १० का सदस्य मिनबहादुर तामाङ लगायतको उपस्थितीे थियो ।  

»More

मस्र्याङ्दी ४ का ७ विद्यालयलाई फिल्टर वितरण

बेलिना थापा

लमजुङ, फागुन ३ गते । 
मस्र्याङ्दी गाउँपालिका वडा नम्बर ४ Filterवडा कार्यलयमार्फत वडामा रहेका ७ वटा विद्यालयलाई फिल्टर वितरण गरिएको छ । वडालाई २ दशमलव ४ मेगावाटको अपर स्यागे हाइड्रोपावर मार्फत प्राप्त ३५ वटा फिल्टर विद्यालयलाई वितरण गरिएको हो । 
विद्यालयमा शुद्ध पानीको अभाव नहोस् र बालबालिकालाई सहज होस् भन्ने उद्देश्यका साथ ५२ हजार ५ सय रुपैयाँ लागतमा फिल्टर वितरण गरिएको वडा अध्यक्ष सुमन गुरुङले बताउनुभयो । 

»More

६ लाखको लागतमा सिद्धेश्वर महादेव मन्दिर निर्माण

बेलिना थापा

लमजुङ—बेंसीशहर नगरपालिका २ कोलडाँडा तालफाँटमा स्थानियको सक्रियातामा सिद्धेश्वर महादेव मन्दिर निर्मााण गरिएको छ । मन्दिर निर्माणका लागि कुनै संघसंस्थाको सहयोग नभई स्थानियकै पहलमा देश विदेशमा रहेकाहरुको सहयोगमा निर्मााण गरिएको हो । 
६ लाख लागतमा मन्दिर निर्मााण गरिएको मन्दिर निर्माण समितिका सचिव नबिन धितालले बताउनुभयो । मन्दिरको मंगलबार एक समारोहबीच बेंसीशहर नगरपालिकाका प्रमुख गुमानसिंह अर्यालले गर्नुभएको हो । 

»More

दोस्रो बेंसीसहर महोत्सव सुरु

बेलिना थापा

बेंसीसहरमा सोमबारदेखि दोस्रो बेंसीसहर महोत्सव सुरु भएको छ । लमजुङ उद्योग वाणिज्य संघको बेंसीसहर इकाइले उक्त महोत्सवको आयोजना गरेको हो । 
बेंसीसहरको दनाइँफाँटस्थित महोत्सवस्थलमा औपचारिक कार्यक्रम गर्नुअघि मनाङेचौताराबाट विभिन्न जातजातिका झाँकी तथा ¥याली निकालिएको थियो । मौलिक पोषाकमा सजिएका झाँकीसहित ¥यालीमा विद्यार्थीको पनि सहभागिता थियो ।

»More